ILM 2.0 regionale data service Zuid Oost Brabant

Nu is het toch eindelijk zover. Na twee jaar voorbereidend werk, uitgevoerd door AiREAS partners Gemeente Eindhoven en de Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant, kon er op 18 december 2019 getekend worden. Namens de deelnemende gemeenten in het consortium geeft AiREAS binnenkort aan partner TNO de opdracht om ons allemaal te voorzien van een goedwerkend, steeds beschikbaar luchtkwaliteit meetnet in de regio voor de komende vijf jaar.

ILM 2.0 is een dienstverlening gebaseerd op de experimentele ervaringen met het ILM 1.0 dat in 2011, 2012 in cocreatie werd gedefinieerd en eind 2013 uitgerold. Sindsdien heeft dit meetsysteem gigantisch veel informatie opgeleverd en werd de basis voor verschillende empirische en wetenschappelijke onderzoeken binnen en buiten AiREAS om.

ILM 2.0 is geen experiment meer. Het is bedoeld om een serieuze, betrouwbare meetinfrastructuur in de regio neer te zetten waaromheen allerlei regionale en lokale gezondheid gedreven activiteiten kunnen worden opgezet en gevolgd. Dat kunnen maatregelen zijn, toegepaste innovaties, beleidskeuzes, wetenschappelijke onderzoeken, burger vraagstukken, enz. Daarom werd de overeenkomst bijgestaan door de belangrijkste instellingen van Nederland en Zuid Oost Brabant zelf. Een belangrijke stap op weg naar herstel en behoud van onze gezondheid en gezonde leefomgeving.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

Waar komt die luchtvervuiling toch vandaan

Al sinds eind 2013 meet AiREAS luchtkwaliteit in de regio Eindhoven. Maar eigenlijk is dat niet helemaal waar. Want wat is de kwaliteit van lucht? Wat is lucht vervuiling? En, gaat het daarom? Of om onze de relatie met onze gezondheid?

We meten uiterst kleine deeltjes, verschillende gassen, luchtvochtigheid en temperatuur. We trachten een verband te leggen met ons gedrag en de effecten op onze gezondheid. Dat kunnen we dan weer gebruiken om gezond gedrag te stimuleren via bijvoorbeeld de COS3I samenwerking. Of beleidkeuzes van de overheid die gezondheid bevorderend zijn. Of ondernemerschap dat met allerlei nieuwe, gezondheid en bewustwording bevorderende producten of diensten komt. Of het onderwijs. Enz.

Het gaat in AiREAS om ons, de mens, en onze gezondheid, gezond (niet vervuilend) gedrag en een gezonde leefomgeving.

Veel wordt er door populaire wijsheid geredeneerd over de oorsprong van de deeltjes, nog los van de kijk op eventuele gezondheid of ongezondheid ervan. De een noemt het Roergebied, de ander Antwerpen. Nu wordt vaak het verkeer genoemd, of vliegtuigen. Recent is stikstof in het nieuws en het boerenbedrijf.

In dit plaatje, uit de presentatie van partner Vtec voor Eindhoven Noord, zien we een beeld van de samenstelling van de gemeten deeltjes, heel klein (PM 1), klein (PM 2,5) en wat groter (PM 10), zoals we die gemeten hebben in oktober dit jaar. We zien dat er naar verhouding (van 100%) veel meer hele kleine deeltjes zijn gemiddeld (75%) dan de grotere. De vraag is dan “wat is het?” en “waar komt het vandaan?”.

In de onderste rij zien we de verschillende bronnen in kleurcodes die terugkomen in de samenstelling per dag. Dan zien we op een concrete dag begin Oktober dat de hoeveelheid zeezout in Eindhoven enorme piekte. Dit kwam door een weerkundig fenomeen dat in het weerplaatje te zien is. Als we alleen naar de metingen hadden gekeken dan zouden we verkeerde conclusies hebben kunnen trekken.

Elke minuut verandert de situatie door de vele variabelen waar de lucht aan is blootgesteld. En alles beïnvloedt alles. Dus zomaar “eventjes” iets zeggen zonder wat dieper te graven in de context is niet verstandig. Daarom werkt AiREAS (en COS3i) op het niveau van participatieve samenwerking aan gezondheid. De vele deelnemers leren zo samen wat het betekent om te meten maar vooral om samen wat te doen aan datgene wat we kunnen beïnvloeden. En dat is nogal wat. Kijk maar naar het plaatje en maak voor uzelf duidelijk wat we lokaal samen kunnen aanpakken (overheid, ondernemers, onderwijs en wij allemaal zelf als inwoners).

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

Data vergelijken tussen verschillende sensoren en leveranciers

Gedurende enkele jaren meet AiREAS luchtkwaliteit en geluid in verschillende gebieden in en om de regio Eindhoven. Nu ook met verschillende leveranciers. Dit loopt vooruit op een regionaal netwerk dat als ruggengraat dient voor het ontwikkelen van inzichten waaraan zowel beleid als participatie kan worden ontleend.

Er wordt gemeten op twee manieren. Met vaste opstellingen en met draagbare kastjes. De meetinstrumenten worden gemaakt door verschillende partners uit het AiREAS netwerk. Recent zijn de verschillende sensoren en data naast elkaar gelegd. Er blijken grote verschillen te zijn in de waarden. Die zijn niet gemakkelijk te verklaren. Je zou denken dat het tellen van minuscule deeltjes voor elke sensor gelijk is. Dat in ieder geval vergelijkbare waarden te zien zijn onder “dezelfde omstandigheden”.

Dat blijkt niet het geval. Waarom niet? En wat kunnen we eraan doen?

Met de leveranciers kwamen we er (nog) niet uit. Zij beweren natuurlijk dat hun metingen en sensoren gewoon voldoen. De meekijkende burgerparticipatie zegt dat ze het niet snapt en wil duidelijkheid.

Met dank aan onafhankelijke partner Scapeler hebben we kunnen kijken naar dit fenomeen.

Scapeler heeft 8 maanden lang verschillende sensoren naast elkaar uitgetest, in samenwerking met iemand van DCMR uit Rotterdam. Het vergelijken ging over de sensoren zelf, niet de toegevoegde waarde die verschillende leveranciers creëren door de sensor in een kastje met allerlei extra’s te plaatsen. De resultaten worden binnenkort gepubliceerd. De aanpak van het Visiblis project is te zien via de site van Scapeler.

Conclusie is dat sensoren verschillende werking, structuur en toepassing hebben. Daardoor tonen ze ook verschillen als ze in vergelijkbare opstelling meten. Door hier inzichten in te krijgen kunnen ze op elkaar afgesteld worden zodat de gegevens in vergelijking bruikbaar zijn. Dit dient wel met kennis van zaken te gebeuren. En door samenwerking tussen de leveranciers. Toch blijven het relatieve meetwaarden die het absolute misschien benaderen maar er geen garantie voor kunnen geven. Dat komt door de vele factoren die de omgeving, de sensoren, de technieken en omstandigheden beïnvloeden.

We hebben ter plekke de twee meest relevante sensoren uit elkaar gehaald, die in de regio Eindhoven worden gebruikt.

Dan kunnen we inzoemen op één van de sensor technieken en kijken a) hoe het werkt en b) wat er allemaal “fout” kan gaan. Als we dát eenmaal snappen, voor elke versie en fabrikant, dan kunnen we kijken naar de sensoren onderling.

Deze sensor in de foto bestaat uit een laser (1). Deze richt de straal op een luchtinlaat, de kruising met oranje streepje van de twee kleuren groen (4). De lucht wordt ingezogen door een ventilator (3). Het licht van de laser wordt uit elkaar gestrooid door de vele deeltjes in de lucht en waar het tegenaan botst. Die wirwar van terugkaatsende lichtstraaltjes wordt “gezien” door een soort raampje (2) waarachter electronica zit verbonden die de tellingen verricht. Dat wordt dan als data ergens heen gestuurd.

Allemaal slim natuurlijk. De andere sensor werkt in principe hetzelfde, alleen is de structuur ervan geheel anders. De laser, de inlaat, de ventilator en het raampje lijken grotendeels hetzelfde maar de onderlinge verhoudingen zijn anders samengesteld. Daardoor telt ie gewoon net op een wat andere manier. De invloed van luchtvochtigheid en temperatuur bijvoorbeeld doet hierin veel. Maar vanuit die waarden en associatie onderling, kan een kalibatie algoritme gemaakt worden waardoor de metingen wel vergelijkbaar worden.

Deze onderlinge afstemming ontbreekt nog in de projecten van AiREAS maar daar wordt aan gewerkt. Het Scapeler onderzoek met DCMR geeft aanwijzingen voor het correctie algoritme. De verschillende leveranciers werken al samen.

Dit alles gaat uit van goed werkende sensoren. Dat moet eerst getest zijn voordat we met de kalibratie discussie beginnen. Sensoren en componenten verslijten na verloop van tijd (na 1 jaar zijn ze vaak al aan vervanging toe). Als de laser ineens een bredere straal geeft bijvoorbeeld dan zullen er geheel andere resultaten te zien zijn. Als het kijkraampje door stof of iets anders vervuild raakt, ook. De ventilator kan nukken vertonen die alles beïnvloeden.

En als de sensoren niet het probleem zijn dan is het weer, het klimaat, de menselijke interpretatie of weer wat anders dat stoorzender wordt. Meten is dus Zweten.

In een volgende blog kijken we naar onze eigen bijdrage aan luchtvervuiling. Als we daar nu eens aandacht aan besteden, door onze eigen vervuiling te minderen? Dan hoeven we niet zoveel tijd te stoppen in discussies over meten maar vooral in het samen oplossen van onze gezondheid en gezonde leefomgeving. Maar dát is een uitdaging op zich.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

Zorgwekkend nieuws

Op landelijk niveau scoort Nederland slecht qua consequenties van luchtvervuiling voor onze meest dierbare gezinsleden, de jongsten.

Door de hoge concentratie van autos, vrachtwagen en scheepvaart in ons land is de vervuiling evenredig hoog. Schone mobiliteit en verandering van mobiliteit behoeften laten te lang op zich wachten.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

Vaste meetkastjes geplaatst in Eindhoven Noord en Nuenen

De vaste meetstations in Eindhoven Noord en Nuenen

Deze vaste meetstations zijn onderdeel van twee verschillende overeenkomsten.

Eindhoven Noord

De 4 stations van Eindhoven (de 3 blauwe punten op de kaart zijn 4 meetstations) Noord zijn onderdeel van een project dat AiREAS doet samen met het Leefbaarheidsfonds van het vliegveld Eindhoven en de lokale leefbaarheidsteam en dorpsraad van de Achtse Barrier en Acht respectievelijk. De uitdaging is hier om de impact van het vliegverkeer (luchtvervuiling en geluid) te bestuderen in relatie tot andere hinder in de regio maar altijd met het oog op verbetering van de gezondheid.

Nuenen

De 4 meetstations van Nuenen (de 3 groene bolletjes) staan langs drukke verkeersaders om de impact daarvan te meten op de bevolking in het gebied. Dit doet AiREAS in samenwerking met de gemeente Nuenen.

Burgerparticipatie overleg Eindhoven Noord

Naast de vaste kastjes zijn er ook een 20 tal mobiele, draagbare kastjes uitgedeeld in Noord en 5 in Nuenen voor inzicht in directe blootstelling. De projecten hebben een duur van 2 jaar en elke 3 maanden worden de installatie verplaatst en de inzichten met de bevolking en deelnemers besproken.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

Meten thuis en privacy

In Eindhoven Noord hebben we enige dagen geleden meetkastjes opgehangen bij wijkbewoners thuis in de tuin. Vanavond zijn we samen gekomen om naar de eerste data te kijken en wat belangrijke zaken te overleggen. Zoals privacy bijvoorbeeld.

De kastjes meten luchtkwaliteit, luchtvochtigheid, geluid, CO2, temperatuur, enz. Ze zijn geïnstalleerd in de tuinen van de deelnemers. De geregistreerde data is zichtbaar via computers. Omdat de locatie zo specifiek is zijn er een aantal zaken belangrijk:

1. Veiligheid

De installatie is tijdelijk. Toch dient deze voldoende stevig te zijn dat het geen probleem oplevert bij een storm of zo. De huidige installaties hebben al een storm doorstaan. Daarom werd besloten er niets aan te veranderen.

2. Privacy

De meetgegevens moeten geïnterpreteerd worden. Daarvoor is context nodig. Sommige informatie kan gevoelig liggen, zeker als het in real time zichtbaar is. We hebben besloten om de data allereerst te ontsluiten voor de deelnemers zelf, nog niet algemeen. Zo bouwen we wat ervaring op met elkaar. Elke drie maanden volgt een presentatie van de inzichten die we hebben opgedaan.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment

AiREAS in 2018

Sinds eind 2016 wordt nagedacht over een vervolg van het AiREAS ILM 1.0 meetnetwerk dat sinds eind 2013 functioneert in Eindhoven. Het is destijds met vereende krachten neergezet in een wereld die zich nog aan het oriënteren was op gebied van luchtvervuiling. Twee jaar gesteggel volgde omdat Eindhoven graag regio breed wilde investeren zodat allerlei belangrijke opgaven aandacht konden krijgen, kosten verdeeld konden worden en uniformiteit in de aanpak moest leiden tot een serieuze dienstverlening.

Zo’n plan omvat vele partijen die hun zegje willen inbrengen. Ondertussen waren er dit jaar gemeenteraad verkiezingen. Gelukkig hebben vele coalities gezondheid nu hoog in het vaandel en worden lokale bestuurders onder druk gezet om snel wat te doen. Dat leverde een boeiende twee stromen snelheid. Het grote gesteggel enerzijds rond de ILM 2.0 begint positieve vormen aan te nemen. De discussie gaat vooral over wie draagt bij met geld, governance en het borgen van het hogere gezondheid doel in een discussie die vooral techniek lijkt te omvatten.

Anderzijds willen gemeenten in de omgeving en bepaalde wijken in Eindhoven veel sneller van start met het inzoemen op hun eigen lokale uitdagingen. Men heeft een tijdje gewacht op het AiREAS ILM 2.0 maar sluit zich nu versneld aan bij AiREAS Burgerparticipatie en ons zogeheten Q3 en Q4 netwerk, om hun eigen dynamische schil en burgerparticipatie op te zetten. Sinds na de zomer worden projecten weer toegekend en groeit het vertrouwen in de aanpak van ons onafhankelijke burger participatie initiatief. Dankzij niet alleen de kartrekkers van AiREAS maar ook de steun van de diversiteit aan partners.

Ondertussen zijn de publicaties van AiREAS wereldwijd meer dan 14.000 keer gedownload. En wordt de aanpak onverwacht door verschillende bronnen genoemd en erkend.

Posted in AiREAS Algemeen | Leave a comment